عبدي يميني

 

عبدی یمینی (زاده: سال ۱۳۳۲ خورشیدی در تهران، درگذشت: ۱۳۸۸ در پرواز مرگبار توپولوف تهران-ایروان یا پرواز شماره ۷۹۰۸ هواپیمایی کاسپین)، آهنگساز، تنظیم کننده و نوازنده نامدار و برجستهٔ ایرانی بود. از وی آثار بسیاری در زمینهٔ موسیقی پاپ برجای مانده‌است که از آن جمله می‌توان به تمامی آهنگهای آلبوم «امان از..» با اشعار شهیار قنبری و صدای داریوش اقبالی اشاره کرد.

زندگینامه در ادامه مطلب

 

عبدالرضا یمینی مشهور به عبدی یمینی در سال ۱۳۳۲ خورشیدی در شهر تهران به دنیا آمد. از کودکی شیفتهٔ موسیقی بود و علیرغم مخالفت‌های پدرش، زندگی خود را وقف موسیقی نمود.

وی از نوجوانی با نواختن اغلب سازهای غربی رایج در ارکسترهای ایرانی ، و بخصوص با گیتار و کیبرد و پیانو آشنا شد و در سنین جوانی، بعنوان نوازنده به ارکستر برخی خوانندگان روز پیوست.

وی از جمله یکی از نوازندگان شبه کنسرتی بود که فریدون فروغی در سال ۵۸، و با نخستین آهنگهای بعد از انقلاب خود اجرا نمود . این کار که در استودیو ضبط می‌شد، نقطهٔ عطفی در فعالیت هنری عبدی یمینی محسوب می‌شد .

یمینی پس از آن برای ادامه تحصیل به انگلستان مهاجرت کرد و پس از به پایان رساندن تحصیلات مقدماتی موسیقی خود در ساوتند کالج southend college انگلستان ، تحصیلات عالی موسیقی را در دانشگاه university of surrey انگلیس ادامه داد و سرانجام در سال ۱۹۸۳ با اخذ درجه فوق لیسانس فارغ التحصیل گردید. وی همچنین مدتی نیز به اطریش رفت و در وین به یادگیری مبانی موسیقی کلاسیک پرداخت.

در نهایت وی توانست علاوه بر اخذ مدرک فوق لیسانس در رشتهٔ موسیقی، به تکمیل دانش موسیقایی خود بپردازد و پس از طی دوره‌های خویش در لندن و وین در سال ۱۳۶۲ خورشیدی فارغ التحصیل شود و فعالیت هنری خویش را به شکل گسترده تر و حرفه‌ای تری دنبال نماید.

عبدی یمینی فعالیت‌های هنری خود را از دههٔ هشتاد میلادی با تشکیل یک گروه موسیقی در همراهی با آرمیک آغاز کرد. البته حضور عبدی این بار منحصر به نوازندگی او نبود و در زمینه‌های دیگر همچون تنظیم و آهنگسازی و رهبری ارکستر نیز در گروه مذکور فعالیت داشت.

در این گروه که بزودی بصورت یکی از بهترین گروههای موسیقی در دهه ۸۰ میلادی درآمد، عبدی به عنوان رهبر ارکستر و نوازنده کیبورد فعالیت می‌کرد و نوازندگانی چون آرمیک وی را همراهی می‌نمودند. گروه بی نظیری که عبدی گردهم جمع کرده بود، به ویژه در زمینهٔ تنظیم و اجرای ترانه‌های داریوش اقبالی فعال شد.

البته عبدی یمینی در وهله نخست یک تنظیم کننده خارق العاده بود . تنظیم کننده‌ای که آثارش همگی حاکی از قدرت تنظیم و ساختارشکنی او در دهه ۸۰ میلادی داشتند و وی را بعنوان هنرمندی برجسته معرفی می‌کردند. البته نخستین تنظیم جدی عبدی یمینی تنظیم ملودی«دلبر» فرید زولاند بود که با صدای ابی منتشر شد (تو ای بال و پر من رفیق سفر من …)

یمینی بعد از آن همکاری خود را به عنوان نوازنده و رهبر ارکستر با خوانندگان پاپ ایرانی از جمله خود ابی آغاز کرد .

وی همچنین در مقام آهنگساز و به خصوص تنظیم کننده نیز با سایر خوانندگان ایرانی شروع به فعالیت نمود و در زمانی نه چندان طولانی توانست با تنظیم‌های به روز و مناسب خویش نامش را به عنوان یک چهره مطرح نماید .

از همکاری‌های عبدی یمینی به عنوان آهنگساز و تنظیم کننده می‌توان جدای از همکاری همیشگیش با داریوش و تا حدی با ابی ، به همکاری او با خوانندگانی چون معین، منصور، هاتف، شهیار قنبری و…. اشاره کرد.

اوج فعالیتهای وی از میانه دهه ۶۰ تا اواخر دهه هفتاد خورشیدی بود و در این مدت نام وی در همراهی با خوانندگانی چون : داریوش – ابی – هاتف – لیلا فروهر – معین – منصور – عارف – نوش آفرین – فرزین – شهیار قنبری – ناهید – شهرام شب پره – امید و … ، به عنوان آهنگساز و تنظیم کننده و همینطور بعنوان همکاری کننده با این خوانندگان در کنسرتهایشان همواره به چشم می‌خورد.

از بهترین کارهای وی در این دوران آلبوم «امان از» با صدای داریوش اقبالی می‌باشد که آهنگسازی و تنظیم تمامی ترانه‌های این آلبوم بر روی اشعار شهیار قنبری بوسیلهٔ او صورت گرفت. این آلبوم در سال ۱۹۹۲ میلادی(۱۳۷۱ خورشیدی) منتشر شد.

در واقع برای مدتی عبدی و داریوش و شهیار قنبری مثلث هنری متفاوتی را در عرصهٔ موسیقی پاپ ایرانی ایجاد کردند که به نوعی یادآور مثلث هنری «اسفندیار منفردزاده، فرهاد و شهیار قنبری» در نسل پیش از آنها بود.

از جمله زیباترین ملودی‌های خلق شده توسط عبدی یمینی در این دوران ملودی ترانهٔ «به بچه هامون چی بگیم» با کلام اردلان سرفراز و صدای داریوش اقبالی بود. تنظیم شاهکار عبدی در این کار و استفاده از ساز گیتار برای همخوانی کلام و ملودی، به نوعی بی نظیر بود.

جدای از «به بچه هامون چی بگیم» (با صدای داریوش)، از دیگر کارهای درخشان این دوران وی محسوب می‌شوند.

یکی از کارهای بزرگ و شاخصی که عبدی یمینی در این سالها و طی مدت همکاری با داریوش به انجام رساند و تاکنون چندان به آن پرداخته نشده‌است، بازسازی مجدد بعضی از آهنگ‌های دههٔ ۵۰ بود که با صدای داریوش ارایه شده بودند. آهنگهایی که اگر چه ملودی‌های بسیار قوی و همچنین تنظیم‌های خوبی برای سالهای دههٔ پنجاه به شمار می‌آمدند، ولی برای دهه‌های بعد کمی کهنه و غبارآلود به نظر می‌رسیدند. امّا عبدی با تنظیم مجدد و گسترش ملودی بعضی از این آهنگها، کاری بمراتب شنیدنی تر از اصل آنها را عرضه کرد. ترانه‌هایی مثل : رهگذار عمر ، وطن پرندهٔ پر در خون ، به من نگو دوست دارم ، علی کنکوری ، جنگل ، بن بست ،اجازه ، خونه ،شقایق ، زندونی … پریا و…. نمونه‌هایی از این ترانه‌های بازسازی شده هستند که در آلبوم صحنه ۱ و ۲ ارائه شده‌اند. در این زمینه برخی حتی اجراهایی که با تنظیم عبدی ضبط شده‌اند را، به اجرای اورجینال این آهنگ‌ها ترجیح می‌دهند.

رهبری ارکستر داریوش در جریان کنسرتهای او از مهمترین کارهای انجام شده توسط یمینی بود ، طوریکه کیفیت کنسرت‌های داریوش پیش و پس از همراهی عبدی یمینی با وی، تفاوت بسیار زیاد و واضحی را نشان می‌دهد. اساسا بسیاری این موضوع که کنسرت‌های دههٔ نود میلادی داریوش همواره با رهبری «عبدی یمینی» و «آرمیک» همراه بوده‌است را، نشان‌دهندهٔ دقت و توجه و ارزشی می‌دانند که داریوش با همکاری با این هنرمندان بزرگ به کارش داده‌است. البته عبدی علاوه بر نوازندگی و تنظیم و رهبری ارکستر برای داریوش در ارکستر هایده و معین نیز حضور چشم گیری داشت به شکلی که در آخرین شب برنامه هایده او نیز حضور داشت.

عبدی همچنین تنظیم چهار آلبوم بی کلام با نام آن روزها به نوازندگی ویلن فرید فرجاد را برعهده داشت.

کارهای منتشرنشده زیادی هم از این تنظیم کننده برجسته باقی مانده که می‌توان به آلبوم عزیزقصه با صدای عارف اشاره کرد که وی چند کار در این مجموعه دارد و یا آلبومی با صدای داریوش در فضای عرفانی با اشعار حافظ که تمام بار موسیقی آن برعهده یمینی بوده‌است و کارهایی دیگر که برخی از آنها منتشر شده‌اند . همچنین یکی از آخرین کارهای شنیده شده عبدی تنظیم آهنگ سفیر با صدای هاتف بود.

بازگشت به ایران

عبدی یمینی از حدود سال ۷۷ یعنی در اواخر دهه ۹۰ لس آنجلس را ترک کرده و به ایران بازگشت و به همکاری با خوانندگان جوان داخل کشور از جمله محمد خاکپور، در زمینه تنظیم و آهنگسازی پرداخت.

البته برخی علت بازگشت یمینی به ایران در دهه نود را بدلیل مشکلات شخصی وی دانسته‌اند. امّا داریوش اقبالی که از دوستان نزدیک او به شمار می‌آید، علت این بازگشت را خستگی و دلزدگی او از فضای محافل هنری لس آنجلسی ذکر کرده‌است.

البته برخی هم عبدی را هنرمندی در اوج زایش و آفرینش توصیف می‌کنند که بازگشت او به ایران با نوعی توقف در روند کار هنری او همراه بوده‌است. توجیه این افراد این است که کارهایی که عبدی یمینی برای محمد خاکپور انجام داده‌است، گرچه کارهای زیبایی بوده‌اند، ولی در مقایسه با میراثی که وی از خود در لوس آنجلس بجا گداشته‌است، خیلی کم به نظر می‌رسد.

به هر حال بعد از اینکه عبدی به ایران برگشت، فعالیت هنری خود را کم و بیش ادامه داد و با چند خواننده داخل کشور نیز به همکاری پرداخت . اولین کار وی در ایران آهنگسازی و تنظیم چهار قطعه در آلبوم پل به خوانندگی محمد خاکپور بود که در سال ۷۸ منتشر شد . آلبوم «پل» از بهترین آثار منتشره یمینی در ایران بود وی پس از آن در حدود سال ۸۰ دو کار را برای احمد کربلایی آهنگسازی و تنظیم کرد که جزو تولیدات مرکز موسیقی صدا و سیما محسوب می‌شدند و هر دوی آنها کارهای کم و بیش موفقی بودند و از صدا و سیمای حکومتی ایران بارها پخش شدند .

آخرین کاری که از وی منتشر شده تنظیم آهنگ خسته با صدای محسن آصف بود که در حدود سال ۱۳۸۴ به بازار آمد.

اما با وجود چنین کارهایی در مجموع باید گفت که عبدی یمینی پس از بازگشت به ایران بسیار کم کار بود و با خوانندگان معدودی به همکاری پرداخت . در حالیکه به درستی معلوم نبود که خود وی راغب به همکاری با هنرمندان داخل کشور نیست و یا اینکه این خوانندگان داخل کشور به این درک نرسیده بودند که از وجود یک تنظیم کننده مطرح استفاده کنند . حتی طی این سالها هیچ نشریه‌ای هم به سراغ وی نرفت و تقریبا هیچ مصاحبه‌ای با این هنرمند مطرح در رسانه‌های داخلی منتشر نگردید. در واقع تنها در زمان مرگ او بر اثر سانحهٔ هوایی بود که از وی در رسانه‌های ایرانی نام برده شد و تنها در آن زمان بود که بسیاری از دوستداران او از حضورش در ایران مطلع شدند.

درگذشت

در روز ۲۴ تیر ماه سال ۱۳۸۸ هواپیمای شرکت هواپیمایی کاسپین که در مسیر تهران – ایروان در پرواز بود، در حوالی قزوین سقوط کرد و تمامی مسافرین و خدمه و کادر پروازی در دم جان سپردند. در این پرواز که بعدها با عنوان پرواز شماره ۷۹۰۸ هواپیمایی کاسپین، یکی از مرگبارترین سوانح تاریخ هوانوردی ایران لقب گرفت، و منجر به کشته شدن ۱۶۹ نفر سرنشینان این هواپیما شد، عبدی یمینی آهنگساز و تنظیم کننده شهیر ایرانی نیز یکی از مسافران پرواز بود و متاسفانه در این حادثه جان باخت.

علاوه بر اعضای تیم ملی نوجوانان جودوی ایران، که سرنشینان این هواپیما محسوب می‌شدند، جمع قابل توجهی از مسافرانی که در این هواپیما جان باختند، افرادی بودند که جهت شرکت در کنسرتهایی که در روزهای آتی در ارمنستان برگزار می‌شد، عازم این کشور شده بودند. به طور مثال ۱۵ نفر از خانواده یکی از کنسرت گذاران ایرانی ارمنستان در این پرواز ناتمام حضور داشتند.

اما عبدی یمینی هم که جزو مسافرین این هواپیما بود، بنابه دعوت ابی و به قصد شرکت در کنسرت این خواننده رهسپار ارمنستان شده بود، که البته هیچگاه به مقصد نرسید. علاوه بر این وی قصد داشت که پس از مدتها با دوست و همکار دیرین خود، داریوش اقبالی در ارمنستان ملاقات نماید.

به هر روی ، با درگذشت تاسف برانگیز عبدی یمینی جامعهٔ هنری ایران به سوگ نشست.

داریوش اقبالی، چند روز بعد از مرگ عبدی یمینی دربارهٔ وی چنین گفت:

« من با عبدی کارهای مشترک بسیاری داشتم. آلبوم «امان از» یکی از کارهای مشترک‌مان بود. سفرهای زیادی با هم داشتیم. در سفرهای دور و درازی که باهم داشتیم همواره می‌گفت که دلش نمی‌خواهد به هنگام مرگ به خاک بسپارندش. می‌گفت: «دلم می‌خواهد مرا بسوزانند.» او از محیط خارج از کشور آزرده‌خاطر بود. به همین دلیل کوچ کرد و رفت به ایران…. به یاد عبدی عزیز مراسمی در پاریس خواهیم داشت و من ترانه‌هایش را خواهم خواند. با گل و شمعی و نوای پیانوئی، یادش را گرامی خواهیم داشت.  »

همچنین شهیار قنبری، در مصاحبه‌ای ، یاد عبدی که در کنار دیگر عزیزان و به ویژه ورزشکاران جوان ایرانی، بر فراز آسمان ایران سوختند و خاکستر شدند را، گرامی داشت و در وصف او چنین گفت:

« عبدی به باور من، داناترین موسیقی‌دانی است که من در همهٔ این سال‌ها باهاش کار کرده‌ام. عبدی تحصیلات عالی موسیقی داشت. در اتریش و انگلیس. یعنی عبدی یک موسیقی دان «تصادفی» نبود. عبدی همهٔ زندگی‌اش را وقف موسیقی کرده بود. حتی به خاطر موسیقی به خواستهٔ پدرش تن در نداد و راه موسیقی را ادامه داد. اما متاسفانه روز یکشنبه که به خواهرش تلفن کردم، خواهرش گفت حتی یک نفر از دوستان و همکاران عبدی هم به او تلفن نکرده تا مرگ عبدی را تسلیت بگوید. و این یک «تراژدی ایرانی» است. تاریخ به شکل غم‌انگیزی تکرار شده. واروژان بزرگ هم چنین سرنوشتی داشت. در مراسم خاک‌سپاری واروژان از بزرگان (نامداران) خبری نبود!…  »

مراسم خاکسپاری یمینی، در روز ۲۷ تیرماه به سمت امامزاده طاهر برگزار شد و در این مکان به خاک سپرده شد. همان روز بعدازظهر هم مراسم بزرگداشتی در مسجد جامع شهرک غرب به افتخار و یادبود او برگزار گردید.

بدین ترتیب موسیقی پاپ یکی از بهترین آهنگسازها و تنظیم کننده‌های خود را به آسانی از دست داد و از عجایب اینکه اندکی بعد، آگهی‌هایی که حکایت از فروش تنها پیانوی باقیمانده از عبدی یمینی، توسط همسرش(خانم یمینی) داشت، انتشار یافت. آگهی که نشان می‌داد این پیانوی ارزشمند به لحاظ معنوی به مبلغ ناچیزی حراج شده‌است.

آثار

از عبدی یمینی آثار بسیار متعددی، چه در عرصهٔ آهنگسازی و چه در عرصهٔ تنظیم باقی مانده‌است، که فهرست ذیل شامل برخی از آنهاست :

با داریوش :

ملودی و تنظیم کل آلبوم «امان از…» (با صدای داریوش اقبالی و اشعار شهیار قنبری) ۱۹۹۲ (۱۳۷۱ خورشیدی)، شامل ترانه‌های:

امان از (از آلبوم امان از از داریوش) (آهنگ، تنظیم)

تمام من (از آلبوم امان از از داریوش) (آهنگ، تنظیم)

دو مسافر (از آلبوم امان از از داریوش) (آهنگ، تنظیم)

شاید باید (از آلبوم امان از از داریوش) (آهنگ، تنظیم)

روز مبادا (از آلبوم امان از از داریوش) (آهنگ، تنظیم)

تنظیم ترانه سهم من (ترانه : اردلان سرفراز، با صدای داریوش) (از آلبوم نون و پنیر وسبزی با صدای داریوش و ابی، ۱۹۹۲) تنظیم دیگری از همین آهنگ در آلبوم نیستی

ملودی و تنظیم به بچه هامون چی بگیم؟ (شعر اردلان سرفراز) و به تکرار غم نیما (شعر شهریار دادور) از آلبوم بچه‌های ایران ۱۹۹۵ (۱۳۷۴)

تنظیم بالای نی (شعر شهیار قنبری) از آلبوم سفره سین

ملودی و تنظیم ترانه دل من دیگه خطا نکن

و تنظیم ترانه‌های بسیار مشهور دیگری چون «نون و پنیر و سبزی» (با صدای ابی و داریوش، از ساخته‌های فرید زلاند)

بازسازی و تنظیم مجدد و نیز گسترش ملودی بعضی از آهنگ‌های دههٔ ۵۰ با صدای داریوش مثل : رهگذار عمر ، وطن پرندهٔ پر در خون ، به من نگو دوست دارم ، علی کنکوری ، جنگل ، بن بست ،اجازه ، خونه ،شقایق ، زندونی ، پریا و…..(آلبوم‌های صحنه ۱ و ۲)

با هاتف:

تنظیم ترانه سفیر (از آلبوم سفیر از هاتف)

تنظیم آغوش آفتابی (از آلبوم سفیر از هاتف)

با ابی :

تنظیم آهنگ دلبر (شعر اردلان سرفراز) ۱۹۸۸ (از آلبوم خلیج)

تنظیم دیگری از دلبر (از آلبوم ستاره دنباله دار)

با منصور :

ملودی و تنظیم خانگی(شعر شهیار قنبری)و فرفره‌های بی باد از آلبوم فرفره‌های بی باد ۱۹۹۴ ؛

ملودی و تنظیم آواره (شعر مسعود امینی) از آلبوم دریچه ۱۹۹۷،

ملودی و تنظیم «دریچه» (شعر اردلان سرفراز) از آلبوم دریچه۱۹۹۷،

ملودی و تنظیم شاخه شکسته(شعر دکتر ایرج رزمجو) از آلبوم دریچه ۱۹۹۷،

آهنگ و ملودی دوباره‌ها و تصویر آخر (ترانه سرا شهیار قنبری) از آلبوم تصویر آخر ۱۹۹۶ ،

تنظیم قاب (شعر همایون هوشیار نژاد) آلبوم تصویر آخر ۱۹۹۶ ،

با شهیار قنبری:

تنظیم دلریخته ،

تنظیم غسل تعمید(کل آلبوم سفرنامه ۱۹۹۴)

با نوش آفرین :

ملودی و تنظیم اکسیژن و همیشه من دیر می‌رسم ، ترانه سرا شهیار قنبری از آلبوم اکسیژن ۱۹۹۵ ،

با ناهید :

تنظیم سکه دو رو (شعر اردلان سرفراز) ۱۹۹۸ آلبوم هدیه.

با معین :

تنظیم هیچ کی مثل تو نبود آلبوم پنجره ۱۹۹۶ ،

تنظیم میلاد (شعر همایون هوشیارنژاد) آلبوم تولد عشق ۱۹۹۴ ،

با شهرام شب پره :

تنظیم کتاب عشق ، دختر چادری (اشعار همایون هوشیار نژاد) از آلبوم شاگرد اول ۱۹۹۱ (۱۳۷۰) ،

با لیلا فروهر:

بهار عشق (از آلبوم شانس از لیلا فروهر) تنظیم

کبوتر عشق (از آلبوم شانس از لیلا فروهر) تنظیم

با فرزین:

تنظیم عشق و دختراپسرا (اشعار جهانبخش پازوکی) از آلبوم عشق

با مهرداد:

تنظیم نازنین (شعر همایون هوشیارنژاد) از آلبوم آنتیک .

با امید:

تنظیم آهنگ چرا با من (شعر همایون هوشیار نژاد) از آلبوم پرسه‌های عاشقانه .

با محمد خاکپور

آهنگ و تنظیم بیشتر ترانه‌های آلبوم پل

پل (از آلبوم پل از محمد خاکپور) آهنگ، تنظیم

آدم برفی (از آلبوم پل از محمد خاکپور) تنظیم

سرآغاز (از آلبوم پل از محمد خاکپور) آهنگ، تنظیم

پیوند (از آلبوم پل از محمد خاکپور) آهنگ، تنظیم

از آثار دیگر او می‌توان به کارهای او با برخی از خوانندگان داخل ایران نیز اشاره کرد. او همچنین آثار دیگری نیز برای هاتف و منصور و دیگر هنرمندان ساخته که همه نگاه متفاوت و جدی او را به موسیقی پاپ ایرانی نشان می‌دهند.

درباره او

عبدی یمینی همانطور که در بیوگرافیش ذکر شد ، قبل از هرچیز بعنوان یک نوازنده در ارکستر مرحوم فریدون فروغی ظاهر شد و سپس با پیشرفت‌های تحصیلیش در کشور دیگر ، تبدیل به یکی از بهترین آهنگسازان زمانه خود شد. شهیار قنبری، خواننده و ترانه سرای معروف که طی مصاحبه‌ای درباره عبدی می‌گوید:

« عبدی به باور من، داناترین موسیقی‌دانی است که من در همهٔ این سال‌ها باهاش کار کرده‌ام. عبدی تحصیلات عالی موسیقی داشت. در اتریش و انگلیس. یعنی عبدی یک موسیقی دان «تصادفی» نبود. عبدی همهٔ زندگی‌اش را وقف موسیقی کرده بود. حتی به خاطر موسیقی به خواستهٔ پدرش تن در نداد و راه موسیقی را ادامه داد  »

یکی از ویژگی‌های مهم عبدی یمینی تسلط وی بر بیشتر سازهای ارکستر، از جمله به خصوص بر گیتار، پیانو، ویلن، ویلنسل، کیبورد و…. بود. این موضوع یکی از اولین و مهمترین چیزهایی است که در کار آهنگسازی حائز اهمیت می‌باشد و شناخت سازها و نحوه استفاده از آن‌ها در قطعات موسیقی لازمهٔ اصلی کار یک آهنگساز می‌باشد. امّا نمونه‌های زیادی از کارهای عبدی یمینی موجودند که همگی آنها حکایت از آشنایی دقیق و کامل این آهنگساز فقید ، با بیشتر سازها به لحاظ تئوری و عملی دارند. سه تا از این سازها که جز مهمترین سازهای مورد استفادهٔ عبدی یمینی در ارکسترهایش به شمار می‌آمدند، گیتار، پیانو و کیبورد هستند، که به نحو أحسن در آهنگ‌ها و تنظیم‌های او مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

در واقع عبدی یمینی بواسطه تحصیلات کاملی که در حیطهٔ موسیقی داشت، شناخت زیادی از سازهای موسیقی Full Acostic پیدا کرده بود.

یمینی همچنین در ارائهٔ ارکسترهای کامل و پرمایه، در عرصهٔ رهبری ارکستر زبانزد خاص و عام بود. سابقه نداشت که در هیچیک از ارکسترهایی که مرحوم یمینی تدارک می‌دید، کمتر از ده-دوازده نوازنده را بکار بگیرد. بعنوان نمونه ارکستری که وی برای کنسرت یکی از هنرمندان باسابقه در خارج از کشور فراهم کرده بود ، نه فقط نوازندگان گیتار ، ترومپت ، فلوت و….حضوری چشمگیر داشتند، بلکه نکته قابل تامل دیگری هم در این ارکستر وجود داشت و آن حضور یک نوازندهٔ چنگ در آن کنسرت بود که عبدی یمینی با مهارت و زیبایی تمام، صدای چنگ را در خلال صدای خواننده و ملودی‌ها و آکوردهای سایر سازها قرار داده بود. حال آن که تا آن زمان کمتر کسی در عرصهٔ موسیقی پاپ به استفاده از صدای چنگ در ارکستر می‌پرداخت و یا اگر احیانا کسی از چنگ استفاده می‌کرد، آن استفاده فقط در همین حد بود که مثلا در اوایل آهنگ ملودی مختصری به این ساز محول می‌شد، یا امکان داشت که از چنگ برای جواب آواز خواننده استفاده شود. اما مایهٔ حیرت است که مرحوم یمینی در آن کنسرت صدای چنگ را در کنار صدای سایر سازها قرار داده بود و نوازندهٔ چنگ در نود درصد کنسرت کاملا و بدون وقفه مشغول نواختن سازش بود.

یکی از فاکتورهای تنظیم برای یک قطعه موسیقی ، استفاده مناسب و به موقع از سازهای زنده و الکترونیک است. همچنین هماهنگی بین سازهای موجود در یک ارکستر نیز یکی دیگر از فاکتورهای تنظیم مناسب است که در تنظیم‌های انجام شده توسط عبدی یمینی هر دوی این نکات به دقّت لحاظ گردیده‌است.

ویژگی دیگری که از ابتدا تا پایان در کارنامه مرحوم عبدی یمینی مشاهده می‌شد، دقت وی در نحوه انتخاب سازها برای یک قطعه موسیقی بود. بعنوان نمونه در یکی از کنسرت‌های داریوش، ارکستری کامل و کمیاب توسط عبدی یمینی رهبری گردید که در نوع خود کم نظیر بود. در آن کنسرت عبدی یمینی علاوه بر نواختن کیبورد ، رهبر ارکستر داریوش هم بود. موسیقی که عبدی یمینی به مخاطبین خود ارائه می‌داد ، نشان دهنده این مطلب بود که وی شدیدا به استفاده از سازهای زنده معتقد است و از صداهای شبیه سازی شده استفاده نمی‌کند.

این ویژگی یعنی عدم استفاده از صداهای شبیه سازی شده، یکی از ویژگی‌های همیشگی آثار عبدی یمینی بود.

فرآیند Sampling یا استفاده از صداهای شبیه سازی شده در ایران و سایر کشورهای اروپایی و آمریکا سابقهٔ طولانی دارد و بسیاری از آهنگسازان ایرانی و خارجی در آثار خویش از این تکنیک استفاده می‌کرده‌اند. با اینکه در زمانی که مرحوم یمینی در عرصهٔ تنظیم و آهنگسازی فعالیت می‌کرد، استفاده از Sample در موسیقی پاپ ایرانی چندان رایج و همه گیر نشده بود، امّا با توجه به سایر ویژگی‌ها و شاخصه‌های کارهای او می‌توان گفت که حتی اگر در زمان مرحوم یمینی Sampling همه گیر هم می‌شد، باز هم او و افرادی همچون او هرگز به سراغ این تکنولوژی نمی‌رفتند.

تحصیلات و تجارب یمینی در زمینه موسیقی بود و با سازهای مختلف بصورت تئوری و عملی اینقدر آشنایی داشت که بتواند برای یک قطعه موسیقی، سازهای مختلف را انتخاب کند و مثل خیل عظیم آهنگسازان فعلی سراغ Sample نرود. علاوه بر این هر نوازنده‌ای افتخار می‌کرد که در کنار کسی همچون عبدی یمینی و سایر هم نسلانش فعالیت کند. کمااینکه آرمیک دشتچی (نوازنده مطرح گیتار) و همینطور بسیاری از موسیقیدانان و نوازندگان خارج از کشور بودند که همگی با کمال میل و افتخار با مرحوم یمینی فعالیت کرده بودند.

هم نسلان یمینی و همینطور بسیاری از دیگر کسانی که در کنار وی در زمینهٔ موسیقی فعالیت مستمر داشته‌اند، همگی بر خصوصیت‌های هنری و نبوغ و خلاقیت او تأکید دارند.

برخی یمینی را حتی بعنوان مرد اول پیانوی ایران ستوده‌اند و در این مورد استدلال‌هایی ارائه کرده‌اند.

اساسا بعد از اینکه نسل آهنگسازان و پیانیست‌هایی همچون فرید زلاند، عبدی یمینی، بابک بیات، واروژان، آندرانیک، صادق نوجوکی و… روی کار آمدند، ساز پیانو حضوری مستمر در موسیقی عامه پسند ایرانی و به طورکلی موسیقی پاپ پیدا کرد و رفته رفته با حضور سایر سازها همچون گیتار و… پیشرفت‌های زیادی در موسیقی ایرانی حاصل گردید، که بدون تردید در این پیشرفت همواره نام عبدی یمینی درخشش قابل توجهی دارد.

وقتی به آهنگسازان این نسل اشاره می‌کنیم ، بیش از هرچیز ساختارشکنی آنها مورد توجه قرار می‌گیرد. بدون شک در آثار هرکدام از آهنگسازان این نسل پدیده‌های جدیدی دیده می‌شوند که همگی بیانگر پیشرفت موزیسین‌های ایرانی است. گرچه هیچ وقت سبک کاری پیانیست‌های نسل قبل به آنها این اجازه را نمی‌داد که پیانو را با سازهایی غیر از ویلن و ویلنسل و تار و تمبک ترکیب کنند، اما در زمان افرادی همچون بیات ، واروژان و منفردزاده و بخصوص عبدی یمینی سازهایی مثل گیتارآکوستیک و گیتارالکترونیک و سازهای ضربی هم در کنار پیانو قرار گرفتند.

در واقع بابک بیات و فریدزلاند و بابک افشار ، منوچهر چشم آذر ، آندرانیک ، صادق نوجوکی عبدی یمینی بیشتر از سایر هنرمندان این نسل برجسته بوده‌اند. چون وقتی که به آثار این افراد نگاه می‌کنیم ، می‌بینیم که ساختارشکنی‌هایی که موجب پیشرفت موسیقی عامه پسند ایران بود ، بیشتر توسط این افراد انجام شده‌است. (البته نباید به هیچ وجه از حضور درخشان مرحوم واروژان غافل شد اما ما در اینجا منظورمان نوازندگان برجسته تر در حیطه پیانو است.)

عده‌ای از منتقدان موسیقی معتقدند که عبدی یمینی به لحاظ اجرای پیانو، مهارت بیشتری نسبت به بابک بیات داشت. مخصوصا در زمینه تنظیماتی که برای تعدادی از آهنگهای منصور نظیر خانگی ، قاب و پاییز و همچنین آهنگهای داریوش اقبالی انجام داد، به چشم می‌آید. در واقع وی با این تنظیم‌ها نشان داد که در زمینه Full Acostic دست کمی از مرحوم بیات ندارد.

اما برخی نکات دیگر در مورد زندگی هنری عبدی یمینی که باید به آنها توجه کرد :

عبدی یمینی به غیر از پیانو بر سازهایی نظیر گیتار هم تسلط داشت. نمونه‌های متعددی که حاکی از این تسلط وی هستند، می‌توان ارائه داد. مثلا در قطعه پل از محمد خاکپور و همچنین در قطعه عطرگل یخ از منصور صدای گیتار به زیبایی و مهارت تمام در زیربنای صدای خواننده جای داده شده‌است. همچنین جواب آوازهای گیتار در این دو قطعه به طرز بسیار استادانه‌ای تنظیم گردیده‌است.

همچنین در قطعه ((تمام ناتمام من)) عبدی یمینی به زیبایی از تکنیک Tremolo در ساز گیتار استفاده شده‌است.

عبدی یمینی با سازهای الکترونیک آشنایی داشت. می‌توان به آهنگهای تصویرآخر و شاخه شکسته در این مورد اشاره کرد.

همچنین تسلط وی در پیانو هم به خوبی در آهنگهایش مشخص است. همنوازی‌هایی که او با ارکستر پیانو داشت و همچنین جواب آواز خواننده در آهنگهای مختلف مخصوصا آهنگهای قاب و خانگی از منصور جزو نمونه‌هایی هستند که هنوز هم در موسیقی ما تکرار نشده‌است.

از اینها گذشته، آلبوم «امان از» با صدای داریوش، یکی از آثار یمینی است که آشکارا یک جهش و اتفاق بزرگ در موسیقی پاپ ایران به شمار می‌آید که هنوز هم به نوعی، دست نیافتنی و تکرارناشدنی به نظر می‌آید. بویژه خود آهنگ امان در این آلبوم که از آبرومندترین آثار راک ساخته شده توسط یک هنرمند ایرانی محسوب می‌شود.

برای مشخص شدن اختلاف سطح آهنگسازی عبدی در این آلبوم و برخی آثار دیگرش، کافی است تا به طور مشخص قطعهٔ «به تکرار غم نیما» را با بهترین ساخته‌های دیگر بزرگان موسیقی مقایسه کرد تا در نهایت بدین نتیجه رسید که اینهمه دقت و حوصله و ذوق و سلیقه در این قبیل آثار عبدی یمینی، حقیقتا شگفت انگیز است. در این آهنگ، از اورتور و مقدمه چینی طولانی و البته بجای ارائه شده در ابتدای آهنگ، تا تغییر گام‌های فوق العادهٔ آن و نیز استفادهٔ حیرت آور از سینتی سایزر برای افکت‌های الکتریک گیتار، و….همه و همه اثر عبدی یمینی را مهیای تبدیل شدن به یک شاهکار بی بدیل می‌کنند. به همین ترتیب در ترانهٔ «به بچه هامون چی بگیم؟»، باز هم با صدای داریوش که طی آن عبدی یمینی شعر اردلان سرفراز را به رساترین شکل ممکن فریاد کرده‌است.

در واقع بزرگترین برگ برندهٔ یمینی تسلط عجیبی بود که وی بر روی کیبورد داشت و از این ساز بهترین استفاده را برای زیر سازی کارهایش می‌نمود. در آثار عبدی یمینی به سختی می‌توان نقطه ضعفی پیدا کرد و همه چیز در آثار او، به نحوی در بالاترین سطح ممکن برای یک هنرمند ایرانی قرار می‌گیرند.موسیقی عبدی یمینی هم را می‌توان در نسل جدید «موسیقی معترض» تعریف کرد. موسیقی عبدی یمینی، هم متفاوت بود؛ هم جدی بود و هم معترض.

تمام مطالب و نکاتی که گفته شد، دلایلی بر این واقعیت هستند که نام عبدی یمینی همواره بر قله هنر ایران جاودانه مانده و جاودانگی آهنگهایش تا ابدیت در زهن نسل‌ها باقی خواهد ماند.

کاوش نوشته‌های هم‌دسته: فرهنگی و هنری